Foto's maken is ons brood

Met het maken van beelden voorzien we als vakmensen in ons levensonderhoud. Als we onze beelden gratis weggeven, of we besteden te veel tijd aan allerlei verzoeken voor gratis foto’s, dan komt er geen brood meer op de plank.

Wij ondersteunen wel degelijk goede doelen

De meesten fotografen ondersteunen wel degelijk bepaalde doelen met gratis beelden en soms zelfs meer dan dat. In veel gevallen hebben veel fotografen direct deelgenomen aan projecten, of hebben ze al eerder deelgenomen aan een nieuw initiatief. Met andere woorden, er worden wel degelijk beelden zonder compensatie geleverd, maar dit gebeurt uiterst selectief.

We hebben te weinig tijd

Het positief reageren op elk verzoek voor gratis beelden die we krijgen, is niet haalbaar. Alleen al vanwege de hoeveelheid tijd die nodig is om op elk verzoek te reageren. Correspondentie voeren, het voorbereiden en versturen van bestanden, en een terugkoppeling om te zien hoe onze foto’s zijn gebruikt, wat de doelstellingen waren en om te zien of die doelstellingen wel of niet zijn gerealiseerd. Het kost te veel tijd om te reageren op alle verzoeken, en de tijd is schaars. We moeten tenslotte ook nog gewoon ons brood verdienen.

Het excuus “we hebben geen geld” is vaak moeilijk te doorgronden.

De belangrijkste reden die in bijna alle verzoeken om gratis foto’s wordt aangedragen is het hebben van een beperkt budget, wat betekent dat de aanvrager een gebrek aan middelen bepleit. Dergelijke verzoeken zijn vaak afkomstig van organisaties die wel degelijk over financiële middelen beschikken, ongeacht of ze beursgenoteerd zijn, overheid of semi-overheidsorganisaties. Vaak hoef je niets meer te doen dan simpelweg in openbare bronnen of in jaarverslagen te kijken om te zien dat de betrokken instelling toegang heeft tot aanzienlijke financiële middelen, in ieder geval meer dan genoeg om professionele fotografen een faire vergoeding te betalen. Tot overmaat van ramp, en helaas gebeurt dit regelmatig, worden van alle partijen die betrokken zijn bij een project of een bijzondere initiatief, de fotografen als enigen  gevraagd om pro deo, dus helemaal voor niets te werken. De overige partijen worden vervolgens wel betaald en is er ook gewoon voldoende budget om dit ruimschoots te kunnen doen. Als je hier als professioneel fotograaf vaker mee wordt geconfronteerd kunt u zich misschien wel voorstellen dat we ons regelmatig ongemakkelijk en eerder ‘opgelicht’ voelen als iemand zegt: “we hebben geen geld.” Dergelijke verzoeken kunnen door onze ervaringen overkomen als een cynische truc, met als doel te profiteren van goedgelovige mensen (fotografen).

We hebben echter budgettaire beperkingen

Op enkele uitzonderingen na is fotografie geen bijzonder winstgevend beroep. We hebben met name voor deze richting gekozen vanwege de passie die we hebben voor visuele communicatie, beeldende kunst, en de onderwerpen waarin wij gespecialiseerd zijn. De enorme toename van foto’s die de afgelopen jaren beschikbaar komen via het internet, in combinatie met verlaagde budgetten van veel inkopers van fotomateriaal, betekent dat onze reeds povere inkomens nog meer onder druk komen te staan. Daarnaast vergt het vak van professionele fotograaf aanzienlijke financiële investeringen, zich heel veel en vaak moeten aanpassen en weinig ‘normale’ 9-5 werkdagen. Kortom kost een vakfotograaf dit beroep heel wat meer investeringen dan in het analoge tijdperk.

Ons beroep vergt per definitie veel “state-of-the-art”apparatuur. We moeten regelmatig investeren in camera’s, lenzen, computers, software, opslagapparatuur en andere zaken. Ook onze apparatuur slijt, gaat wel eens kapot en dit gereedschap moet dan zo snel mogelijk vervangen of gerepareerd worden. We moeten back-ups maken van al onze gegevens, want zelfs een verkeerd geplaatst kopje koffie kan letterlijk jaren werk verwoesten. Voor ieder van ons geldt dan ook dat we blijvend moeten investeren in essentiële hardware en software, enkele duizenden euro’s per jaar, om bij te blijven met de nieuwste technologieën en technieken. Daarnaast vormt het reizen en klanten werven een wezenlijk deel van onze activiteiten. We besteden veel geld en tijd aan klanten werven en klantenbinding, planning, vervoer, reizen, verzekeringen, zoeken naar geschikte lokatie’s en accommodatie’s. En natuurlijk, en waarschijnlijk het allerbelangrijkste, er staat een substantieel bedrag in verband met de tijd en ervaring die we hebben geïnvesteerd om onszelf te bekwamen in wat we doen, evenals de persoonlijke risico’s die we vaak nemen. Het nemen van een kiekje vergt misschien alleen maar een druk op de knop van een camera, maar het creëren van pakkende beelden vereist planning, organisatie, vaardigheid, ervaring, beoordelingsvermogen, de juiste apparatuur, instellingen, tijd, en het vastleggen van juist dat speciale moment, het vervolgens inlezen in onzecomputer, het selecteren, het bewerken, het vaak in diverse formaten opslaan (afhankelijk van het doel), het backuppen en afleveren van het uiteindelijke gewenste resultaat. Alles bij elkaar genomen hebben we wel begrip en sympathie voor serieuze budgettaire beperkingen, maar praktisch gezien kunnen we het ons niet veroorloven om iedereen te subsidiëren die er om vraagt. Vergelijk het eens met een goede stukadoor (die nauwelijks klanten hoeft te werven!) die vraag je toch ook niet zomaar om effe een muurtje te komen stuken. Maar dat vindt iedereen wel heel normaal om niet te vragen. Deze werkzaamheden zijn namelijk wel direct voor iedereen zichtbaar en daar wil men dan ook best voor betalen. Maar helaas kun je dit dus écht niet vergelijken met, die voor de meeste mensen, ‘simpel lijkende druk’ van een professionele fotograaf op de knop van de camera! Zijn werk is dan echt nog niet klaar!!

Naamsvermelding betekent niet veel

Een standaard aanbieding bij vrijwel elk verzoek voor gratis foto’s, is de belofte van naamsvermelding en zichtbaarheid (“exposure”), in de vorm van een watermerk, een koppeling naar de website, of misschien zelfs een speciale vermelding als vorm van tegenprestatie in plaats van een commerciële vergoeding.

We hebben hier om twee redenen grote moeite mee. Ten eerste, het krijgen van naamsvermelding is geen gunst of compensatie. We hebben immers de afbeelding gemaakt, dus is naamsvermelding vanzelfsprekend. Het is een recht en niet iets waarvan we slechts mogen hopen dat iemand zo vriendelijk is om ons dat te gunnen. Ten tweede, naamsvermelding betaalt geen rekeningen. Zoals hopelijk al voldoende in de voorgaande alinea’s is duidelijk gemaakt, werken fotografen hard voor het geld dat nodig is om te kunnen investeren in fotografie apparatuur, aanverwante zaken en om alleen al de zakelijke kosten te kunnen dekken. Daar boven op moeten we ook nog genoeg verdienen voor basisbehoeften zoals voedsel, huisvesting, vervoer, enz. In het kort, het krijgen van naamsvermelding bij een beeld dat door een fotograaf gemaakt is, is een verplichting en nooit een compensatie. Naamsvermelding is dus ook geen vervanging voor betaling.

“Je bent de enige fotograaf die onredelijk doet”

Wanneer er wel wordt gereageerd op verzoeken van mensen/organisaties voor gratis foto’s, dan verlaagt de dialoog zich helaas wel eens tot een geprikkelde reactie, waarin wordt beweert dat alle andere fotografen waar deze persoon/organisatie mee heeft gewerkt dolgelukkig waren met de geboden kans om hun foto’s gratis aan te bieden, en op de één of andere manier ben ik dan “de enige fotograaf die onredelijk doet”.

Het is algemeen bekend dat dit niet waar is. Een vakfotograaf zal niet instemmen met onredelijke voorwaarden. Het is een feit dat sommige onervaren fotografen, of mensen die toevallig een eigen camera hebben, wel degelijk kunnen afspreken om voor niets te werken, maar zoals men zegt: “Je krijgt waar je voor betaalt.” Het zou fijn zijn als die mensen eens zouden beseffen dat ze de vakfotograaf hiermee tekort doen. En er op termijn waarschijnlijk nog maar weinig bestaansrecht hebben en mogelijk zelf een bezienswaardigheid worden.

Terugkoppelen s.v.p.

Wanneer er toch foto’s gratis weg worden gegeven, krijgen we vrijwel nooit updates, feedback of een andere vorm van respons, zoals een bericht om te laten weten hoe een project is verlopen, welke doelen wel of niet zijn bereikt, en of de foto’s wel of geen effect hebben gehad. Maar al te vaak krijgen we niet eens een antwoord op de emails die gestuurd worden, tot uiteraard iemand weer gratis foto’s wil. Wanneer we afspreken om iets gratis voor u te doen, neem dan op z’n minst de moeite om terug te koppelen, en laat ook eens weten hoe het ging. Een beetje meer attentie draagt direct bij tot het vergroten van de bereidheid om in de toekomst beelden aan te leveren.

Tot slot

We hopen dat je bovenstaande uitleg begrijpt en waarom deze hier beschreven is. We zijn allemaal toegewijde professionals, en zouden graag met je willen samenwerken.

Bron: BFN

#fotografie #beeld #gratis #beroepsfotografen #beroepsfotograaf #vakfotograaf #ondernemen #goedondernemen #bedrijfsvoering #fotograaf #gratisfoto

ajax-loader
Scroll naar top